Силосны не къадар темизлемек керек? Он завод мудиринден сора, он чешит джевап аладжакъсынъ. Базылары силоскъа керекми, ёкъмы, белли бир такъвим джедвели боюнджа темизлейлер. Башкъалары исе акъынты бутюнлей токътагъандже беклейлер. Эксериети арадаки бир ерге тюшелер, малюматкъа дегиль де, сезимге ве кечмиш теджрибесине таяналар.
Догъру сыкълыкъ эр бир силос ичюн бир дегиль. Маддий хусусиетлер, силосларнынъ дизайны, сакълав вакъты ве этраф муитнинъ шараитлери топланувнынъ не къадар тез инкишаф этмесине тесир этелер. Бир силос ичюн чалышкъан сыкълыкъ башкъасы ичюн пек сыкъ ола я да етерли дереджеде сыкъ олмай биле.
Бу макъаледе темизлевнинъ сыкълыгъыны тахминлерге дегиль де, ольчевли косьтергичлерге эсасланып бельгилемек ичюн темель берильген. О, топланув сурьатына тесир этеджек факторларны тарифлей, башлангъыч малюматны насыл этип бельгилемек кереклигини анълата ве шараит денъишкен сайын сыкълыкъны уйгъунлаштырмакъ ичюн амелий усулларны теклиф эте.
Биринджи къысым: Не ичюн тургъун джедвельлер чалышмай
Бир чокъ объектлер силосларны белли бир джедвель боюнджа темизлейлер. Эр алты айдан бир. Йылда бир кере. Эр бир токътавдан сонъ. Мантыкъ адий: джедвель боюнджа темизлик япмакъ апансыздан пейда олгъан авалелернинъ огюне кете.
Меселе шунда ки, топлав такъвимге коре олмай. Къуру авада къуру, сербест акъкъан материалны ишлеткен силосны эки йылда бир кере темизлемек керек ола биле. Ягъмурлы мевсимде дымлыгъы зияде олгъан айны силос ишлетюв материалы эр учь айдан бир темизленмекни талап эте биле. Табиий джедвел къачындан я чокъ темизлик япмагъа, параны бошуна сарф этмеге, я да етерли дереджеде сыкъ япмамагъа, гъайып олмамакъ хавфына кетире.
Сакълангъан джедвельлер де чалышмайлар, чюнки олар иш шараитлериндеки денъишмелерни эсапкъа алмайлар. Материал еткизиджилерни денъиштирген, махсулат чыкъарув тезлигини тюзеткен я да къурутув джерьяныны денъиштирген объектте топланув тезликлери кескин денъише биле. Табиий джедвел эвелькиси киби девам эте, шимди исе керчек шараитлернен янълыш уйгъунлаштырылгъан.
Табиий джедвельлернинъ альтернативасы – бу шарткъа эсаслангъан темизликтир. Бир де бир хурмада темизлемек ерине, косьтергичлер топланув бир босагъагъа етти, дегенде темизленъиз. Бу ёнелиш ольчюни талап эте, амма ольчюнинъ муреккеп ве паалы олмасы шарт дегиль.
Экинджи болюк: Топланув тезлигини идаре этеджек факторлар
Топланув тезлигини анъламакъ ичюн материалнынъ силос диварларына япышып, тышкъа акъып кетмек ерине анда къалмасына не себеп олгъаныны бильмек керек.
Энъ чокъ расткельген фактор дымлыкътыр. Бир чокъ джыйма материаллар авадан дымны озюне алалар я да ишленген дымны сакълап къалалар. Дымлыкъ арткъан сайын парчачыкълар япышкъан ола. Критик дымлыкъ севиеси материалгъа коре денъише. Цемент нисбетен алчакъ дымлыкъта япышып башлай биле. Богъдай япышмаздан эвель зияде дымлыкъкъа даяна биле. Дымлылыкънынъ мевсимий денъишмелери, хусусан дымлы ве къуру мевсимлер олгъан регионларда, топланув сурьатларыны эп денъиштире биле.
Парчачыкъларнынъ колеми ве шекили де муимдир. Индже парчачыкъларнынъ бирлем массасына юзюнинъ мейданлыгъы чокъча ве олар бирлешюв кучьлерине зияде сезимлидирлер. Тертипсиз парчачыкълар сферик парчачыкълардан къолайджа бири-бирине багълана. Парчачыкъларнынъ колемлери кениш пайлашкъан материаллар толдурув вакътында айырыла билелер, индже парчачыкълар диварларгъа авушып, анда къатты чёкюндилерни мейдангъа кетире билелер.
Силос диварынынъ вазиети топланувгъа тесир эте. Алчакъ сюртюнме къапламалары олгъан тегиз диварлар къаба бетон я да коррозиягъа огърагъан челиктен зияде материалны къолайджа тёкелер. Диварлары зарарлангъан я да юзюнинъ низамсызлыгъы олгъан эски силосларда, тегиз юзю олгъан янъы силослардан материал тездже топлана. Диварнынъ вазиети вакъыт кечтикче эскирюв, коррозия ве эвельки темизлев усуллары себебинден денъише.
Толдурув ве чыкъарув шекиллери топланув ерине тесир эте. Толдурув вакътында диваргъа урулгъан материал урулгъан ерде топлана биле. Кутьлевий акъынты дегиль де, воронка акъынтысыны яраткъан акъынты акъынты каналындан тыш диварларда материал къалдыра. Бункернинъ тюбюнинъ геометриясы, шу джумледен бункернинъ кошеси ве чыкъышнынъ колеми кутьлевий акъымы я да воронка акъымы олгъаныны бельгилей.
Сакълав муддети де даа бир себептир. Силоста узун вакъыт къалгъан материалнынъ пекитильмеси ве япышмасы ичюн даа чокъ вакъыт ола. Бункерлерни тез айландыргъан объектлерде, материал афталар я да айлар отургъан объектлерге коре, чокъ вакъыт аз топлана.
Учюнджи болюк: силосны бошатмайып, топланувны ольчемек
Шартлы темизлевнинъ энъ буюк маниасы – бу силосны бошатмайып, топланувны ольчемек мумкюн олмагъанына ишанчтыр. Бу инанч яландыр.
Саде ольчю усуллары бар ве олар эффективдир. Энъ чокъ расткельгени — зонд штангасы, узун маден штангасы, оны кириш портындан я да силоснынъ устюнден тюшюрелер. Оператор штанга топлангъан материалгъа тийгенде къаршылыкъ дуя. Таякънынъ не къадар узакъкъа киргенини ольчеп, топланувнынъ къалынлыгъыны къыймет кесмек мумкюн.
Бир къач кириш нокътасы олгъан силослар ичюн бир къач ерде системалы зондлав топланувларнынъ даркъалувынынъ харитасыны теминлей. Бу харитада материал къайда топлангъаны ве онынъ не къадар къалын олгъаны косьтериле. Зондлаштырув бир силоскъа бир къач дакъкъа ала ве штанга ве рулеткадан гъайры махсус донатма керекмей.
Даа муреккеп усулларгъа кириш портларындан силоскъа тюшюрильген тешкерюв камералары кире. Бу камералар топланув къалынлыгъыны ве даркъалувыны козьнен тасдыкълайлар. Базы системаларда эр тарафлама тешкерюв ичюн ярыкълар ве панорама эгильме масштаблаштырув имкянлары бар. Бу камераларнынъ фияты сонъки йылларда эп эксильди, шунынъ ичюн оларны объектлернинъ чокъусы эльверишли япты.
Севие датчиклери олгъан силослар ичюн датчиклернинъ окъувлары озьлери догърудан-догъру малюмат берелер. Эгер севие датчиги материал олгъаныны косьтерсе, амма чыкъарув тезлиги эксильсе, топланув акъынтыны сынъырлай биле. Эгер севие датчиги бошатув вакътында бекленильгенден яваш тюшювни косьтерсе, эффектив къувет топланув иле эксильген ола биле.
Эсас принцип – изченликнен ольчемектир. Айны ольчю усулы, айны ерлерде, айны джедвельде вакъыт кечтикче тенъештирильген малюматлар чыкъара. Бу малюмат топланув сурьатындаки бир ольчюден корюнмейджек тенденцияларны ачыкълай.
Дёртюнджи болюк: Эсас малюматны бельгилемек .
Темизлевнинъ сыкълыгъыны бельгилемектен эвель, объект топланув тезлиги акъкъында эсас малюматны бельгилемек керек. Бунынъ ичюн типик иш шараитлерини къаврап алгъан девир ичинде мунтазам аралыкъларнен япылгъан ольчюлер керек.
Адий ёнелиш — эр бир силос ичинде айда бир кере алты ай девамында айны учь-дёрт ерде топланувны ольчемектир. Тарихны, ольчюни алгъан операторны, ерни ве ольчев къалынлыгъыны язып алынъыз. Бундан да гъайры, материалнынъ чешити, дымлыкъ, махсулат чыкъарув тезлиги ве сакълав вакъты киби уйгъун ишлев шараитлерини язып алынъыз.
Алты айдан сонъ малюматлар бир шекильни косьтерир. Базы силосларда аз топланув я да ич олмагъанда топланув косьтериле биле. Башкъалары исе тургъун джыйылгъаныны косьтере билелер. Айда миллиметр я да айда сантиметрлернен ольчеген топланув сурьаты темизлевнинъ сыкълыгъыны бельгилемек ичюн эсас ола.
Меселя, эгер бир силос айда эки сантиметрнен топланувнынъ арткъаныны косьтере, акъынты меселелери ичюн исе тенкъидий босагъа отуз сантиметр олса, демек, силос тахминен он беш айдан сонъ босагъагъа етеджек. Он эки айлыкъ темизлев аралыгъы хавфсызлыкъ сынъырыны теминлей.
Эсас малюматлар мевсимий шекиллерни де ачыкълай. Эгер топланувнынъ севиеси язда зияде, къышта исе эксик олса, энъ ярамай девирлерден къачынмакъ ичюн темизликни планлаштырмакъ я да мевсимге коре тюзетмек мумкюн.
Бешинджи болюк: Темизлев босагъасыны къоймакъ .
Темизлев босагъасы – бу къарышувны къозгъагъан топланув севиесидир. Бу босагъаны къоймакъ ичюн эки хавфны мувазене этмек керек. Пек эрте темизлемек параны бошуна сарф эте. Пек кеч темизлемек акъынтынынъ чалышмамасы хавфыны догъура.
Босагъа топланув къалынлыгъы ве акъынты перформансы арасындаки багъгъа эсасланмакъ керек. Базы силосларда орта дереджеде топланув биле чыкъарувгъа ич бир тесир этмей, чюнки материал меркезий каналдан кече. Башкъа силосларда чыкъыш янында аз микъдарда топланув деръал проблемлер догъура биле.
Босагъаны къоймакъ ичюн энъ амелий усул — козетювдир. Разряд перформансынен берабер топланув ольчюлерини де изленъиз. Къайсы топланув севиесинде чыкъарув темпи эксильмеге башлагъанына дикъкъат этинъиз. Акъынты насыл севиеде бутюнлей токътагъаныны къайд этинъиз. Босагъаны акъынты токътагъан нокътадан чокъ эвель къоймакъ керек.
Бункерлернинъ чокъусы ичюн босагъа акъынтынынъ токътамасына себеп оладжакъ топланув севиесининъ элли-етмиш файызы арасындадыр. Бу диапазон хавфсызлыкъ сынъырыны теминлей, айны вакъытта зияде сыкъ темизлевден къачына.
Босагъасы белли дегиль. Силос шараитлери денъишкен сайын, босагъаны тюзетмек керек ола биле. Янъы къоюлгъан лайнерли силос акъынты меселелери пейда олмаздан эвель даа чокъ топланувгъа даянмакъ мумкюн. Пропуск кучю арткъан силос топланувгъа даа сезиджи ола биле.
Алтынджы болюк: Иш денъишмелерине эсасланып, сыкълыкъны низамлав
Иш шараитлери денъише. Олар денъишкенде, темизлевнинъ сыкълыгъы да денъишмек керек. Эсас линияны тешкиль этмек вакътында топлангъан малюматлар бу тюзетювлерни япмакъ ичюн истинаден ола.
Маддий менбанынъ денъишмеси сыкълыкъны низамламакъ ичюн умумий тетиктир. Чешит шахталарда, чешит еткизиджилерде я да чешит истисал партияларында дымлыкъ, парчачыкъларнынъ колем пайлашмасы я да химиявий теркиби чешит ола биле. Маддий денъишювден сонъ, топланув тезлиги денъишкенини бельгилемек ичюн, ольчю сыкълыгъыны вакътынджа арттырынъыз.
Ишлеп чыкъарув сурьатынынъ денъишмеси де топланувгъа тесир эте. Юксек кечиримлилик силостан даа чокъ материал кечкенини анълата, бу исе диварларгъа даа чокъ материал урулгъаны себебинден топланувны арттырмакъ я да силос тездже айландырылгъаны ичюн топланувны эксильтмек мумкюн. Акъикъий тесир конкрет механизмге багълыдыр.
Аванынъ денъишмеси, хусусан мевсимлернинъ денъишмелери дымлыкъкъа тесир эте биле. Бир чокъ объектлер дымлы мевсимлерде ольчю сыкълыгъыны арттыралар, къуру мевсимлерде исе, мевсимий шекиллер пейда олгъан сонъ, оны эксильтелер.
Силоснынъ озюне тесир этеджек донатма денъишмелери де муимдир. Янъы линейкалар, тюзетильген дивар юзю я да денъиштирильген чыкъарув системалары эписи топланув хусусиетлерини денъиштире. Эр анги бир силос денъиштирювинден сонъ, адий ольчю джедвелине къайтмаздан эвель, башлангъыч малюматны янъыдан ерлештиринъиз.
Единджи болюк: Сыкълыкъ къарарларынынъ икътисадияты .
Темизлев сыкълыгъы акъкъында къарарларнынъ догърудан-догъру икътисадий нетиджелери бар. Темизликни пек сыкъ япмакъ ресурсларны исраф эте. Пек сийрек темизлик япмакъ истисал джоюлувы ве авале масрафлар хавфыны догъура.
Икътисадий талильде профилактик темизлевнинъ фияты авале темизлевнинъ фияты ве истисал джоюлувынынъ фияты иле тенъештириле. Профилактик темизлевни планлы токътавлар вакътында планлаштырмакъ мумкюн, махсулат джоюлувындан къачынмакъ мумкюн. Аджеле темизлев акъынты энди токътагъанда пейда ола, бу исе истисал джоюлувына кетире ве чокъ вакъыт зияде иш вакъты я да премиум эмек ставкаларыны талап эте.
Риязиет догъру ола. Эгер профилактик темизлик беш бинъ долларгъа турса ве йылына элли бинъ долларгъа тургъан бир авале вакъианынъ огюне кечсе, профилактик темизлик къатты керек олгъанындан чокъ япылса биле, файдалыдыр. Эгер профилактик темизлик беш бинъ долларгъа турса ве ич бир тюрлю авале вазиетлернинъ огюне кечмесе, чюнки силос насыл олса да чалышмаз эди, темизлик бошуна кете.
Меселе шунда ки, профилактик темизликнинъ файдасы – олып кечкен я да олмагъан бир шейнинъ огюне кечмектир. Бу беллисизлик я хавфсызлыкъ ичюн зияде темизлевге, я да параны экономия этмек ичюн эксик темизлевге кетире биле.
Чезим — топланув ольчю малюматларыны къулланып, энъ яхшы къыймет кесювни япмакътыр. Эгер малюматлар топланув тарихий оларакъ он эки айдан сонъ босагъагъа еттиги косьтерсе, он айлыкъта профилактик темизлев мукъайтлыкътыр. Эгер малюматлар топланув йигирми дёрт айдан сонъ биле ич бир вакъыт босагъагъа етмегенини косьтере исе, он эки айлыкъта профилактик темизлев, бельки де, керексиздир.
Секизинджи болюк: ольчю программасыны омюрге кечирюв .
Мувафакъиетли ольчю программасы учь элементни талап эте: белли бир тертип, берильген месулиет ве весикъалы нетиджелер.
Процедурада насыл силослар ольченильгени, эр бир силос ичинде насыл ерлер, насыл ольчев усулы къулланылгъаны, ольчевлер не къадар сыкъ япылгъаны ве чешит ольчев нетиджелери насыл арекетлернинъ башлангъаны косьтерильмек керек. Тертип язылып, бутюн меракълы хадимлер ичюн эльверишли олмакъ керек.
Месулиетни белли бир адамгъа я да командагъа бермек керек. Даа кичик объектлерде бутюн ольчюлерни бир техник техник япып олур. Буюк объектлерде ольчю бир къач смена я да мейданлыкълар боюнджа пайлаштырыла биле. Ким ольчюлерни япса, усул боюнджа дерс кечмек ве нетиджелерни изчен язмакъ керек.
Нетиджелер адий шекильде весикъаланмакъ керек, меселя, тарих, силосны бельгилемек, ерлешкен ери, ольчю къыймети ве иш шараитлери акъкъында къайдлар ичюн сутунлар олгъан электрон джедвель. Весикъалы нетиджелер тенденцияларнынъ талили ве сыкълыкъ къарарлары ичюн эсас ола.
Ольчю программасы муреккеп олмасы керекмей. Энъ аз масрафларнен эффектив программаны омюрге кечирмек ичюн адий зонд штангасы, рулетка ве электрон джедвель етерлидир. Къыймет донатманынъ инджелигинде дегиль де, малюматнынъ изченлигиндедир.
Докъузынджы къысым: умумий янълышлар ве олардан насыл къачынмакъ мумкюн
Бир къач янълыш ольчю программаларыны адет узьре боза. Бу янълышларны танымакъ объектлерге олардан къачынмагъа ярдым эте.
Биринджи янълыш – эр сефер бир ерде ольчемек. Топланув чокъ вакъыт силос ичиндеки ерлешювине коре денъише. Тек энъ ирише бильген ерде ольчемек башкъа ерде джыйылгъаныны къачыра биле. Чезим бир къач ерни ольчемек ве эр бирини айрыджа излемектир.
Экинджи янълышлыкъ – ольчю техникасынынъ уйгъунсызлыгъыдыр. Бир оператор энъ якъын сантиметргедже ольчей. Башкъа бир тахмин эте. Бир оператор силос чевре-четининъ айны нокътасында ольчей. Башкъасы башкъа кошеден ольчей. Чезим – язма тертип ве окъутув.
Учюнджи янълыш – иш шараитлерини язып алмамакъ. Контекстсиз ольчю малюматларыны анълатмакъ къыйындыр. Топланувнынъ апансыздан артмасы маддий денъишме, аванынъ денъишмеси я да ольчю хатасына багълы ола биле. Язы шараитлери акъикъий ёнелишлерни шувултыдан айырмагъа ярдым эте.
Дёртюнджи янълышлыкъ — ольчю программасыны ихтиярий оларакъ бакъмакътыр. Завод мешгъуль олгъанда, ольчюлерни атлап ташлайлар. Осюмлик яваш олгъанда, ольчюлер алына. Бу уйгъунсыз джедвел трендлернинъ талилини ишанчсыз эте. Чезим ольчюлерни планлы вакъыт айырып, керекли вазифе оларакъ бакъмакътыр.
Бешинджи янълыш – малюматлар узеринде арекет этмемектир. Ольчюлер алына, языла ве архивге къоюла. Оларны кимсе козьден кечирмей. Оларгъа эсасланып ич бир къарар чыкъарылмай. Бунынъ чезилюви – ольчю малюматларыны, меселя, айлыкъ техник хызмет топлашувында, даима козьден кечирмек ве малюматны темизлевнинъ сыкълыгъы акъкъында ачыкъ къарарлар къабул этмек ичюн къулланмакътыр.
Онунджы къысым: Не вакъыт темизлемек керек, не вакъыт ялынъыз къалмакъ керек
Ольчю программасынынъ сонъки чыкъышы – темизлев къарарларына ишанчтыр. Ишанчлы малюматлар ярдымынен заводнынъ мудири силосны темизлемек керекми, деген суальге ишанчнен джевап бере биле.
Топланув ольчюлери силос акъынты меселелери бекленильген босагъагъа якъынлашкъаныны косьтергенде темизленъиз. Тренд сызыгъы топланув тезлешкенини косьтергенде, шимдики севиелери босагъадан ашагъы олса биле, темизленъиз. Топланувны арттыргъаны белли олгъан маддий денъишювден сонъ темизленъиз, атта ольчюлер даа арттырувны тасдыкъламагъан олсалар биле.
Топланув ольчюлери тургъун олгъанда ве босагъадан чокъ ашагъы олгъанда, силосны озь еринде къалдырынъыз. Кечкен малюматлар мевсим денъишмелери мувакъкъат олгъаныны косьтергенде, силосны озь еринде къалдырынъыз. Темизлев ичюн токътав керек олгъанда, силосны озь еринде къалдырынъыз, бу исе темизлевнинъ огюне кечеджектен зияде махсулат джоюмына кетиреджек.
Къарар эр вакъыт укюмдир, амма тахминлернен дегиль де, малюматларнен малюматландырылгъан укюмдир. Вакъыт кечтикче малюматлар укюмни яхшылаштыра. Объект не къадар чокъ ольчю топласа, онынъ къарарлары о къадар яхшы ола.
Хуляса
Темизлевнинъ сыкълыгъы бир догъру джевабы олгъан суаль дегиль. О, материал хусусиетлерине, силоснынъ дизайнына, ишлев шараитлерине ве объектнинъ хавфкъа даянувына багълыдыр. Бир объект ичюн догъру сыкълыкъ башкъасы ичюн янълыш.
Бу макъаледе берильген черчиве даа яхшы къарарларгъа ёл теклиф эте. Топланувны даима ольче. Эр бир силос ичюн эсас малюматны бельгиленъиз. Темизлевнинъ фиятыны авале хавфынен мувазене этеджек босагъаны къой. Шараит денъишкен сайын сыкълыкъны ерлештиринъиз. Программаны даима козьден кечиринъиз ве теджрибеге эсасланып, оны текмилленъиз.
Бу черчивени омюрге кечирмекнинъ фияты минимальдир. Звукоизолятор, рулетка ве электрон джедвель — буларнынъ эписи керек олгъан донатмалар. Вакъыт сарф этмек – айына бир силоскъа бир къач дакъкъа.
Файдасы эмиетлидир. Белли бир джедвель боюнджа дегиль де, керек олгъанда темизлик япмакъ керексиз темизликнинъ фиятыны эксильте. Топланув энъ муим севиелерге етмезден эвель темизлев авале авалелернинъ огюне кете. Даа алчакъ фият ве юксек ишанчлылыкънынъ бирлешмеси ольчю эсасында япылгъан ёнелишнинъ файдасыдыр.
Топланувны ич бир вакъыт системалы суретте излемеген объектлер ичюн ольчюлернинъ биринджи йылы ачыкълайыджы оладжакъ. Малюматлар асылында къайсы силосларны сыкъ-сыкъ темизлемек керек олгъаныны ве къайсыларыны чокъ вакъыт къалдырмакъ мумкюн олгъаныны косьтерир. О, шимдики темизлев джедвели пек сыкъ, пек сийрек я да экиси де чешит силослар ичюн олгъаныны косьтерир. Ве о, даа рациональ, къорчалангъан темизлик программасы ичюн эсас оладжакъ.
