Бу ань эр бир завод мудирине таныш. Разряд мониторы сыфырны косьтере. Ашагъы акъынты джерьяны ачлыкътан олье. Оператор кимсе эшитмеге истемеген сёзлернен техник хызметке чагъыра: силос тыкъылгъан.
Сонъра олгъан шейлер меселенинъ саатлер я да куньлер ичинде чезильгенини, масрафларнынъ озь ичине алынгъаныны я да спираль шекилинде олгъаныны, силоснынъ ишанчлы чалышувгъа къайткъаныны я да бир къач афта ичинде кене чалышмайджагъыны бельгилей.
Силос тыкъылувына джевап сынав ве янълышларнынъ тасадифий сырасы дегиль де, къарар терегине коре олмакъ керек. Эр бир къарышувнынъ озь фияты, девамлылыгъы ве мувафакъиет имкяны бар. Догъру сечим материалгъа, силос геометриясына, тыкъынтынынъ агъырлыгъына ве ресурсларгъа багълыдыр.
Бу макъаледе силос тыкъылувына джевап бермек ичюн къарар тереги берильген. О, мевджут олгъан къарышув усулларыны тарифлей, эр бири не вакъыт келишкенини анълата ве вакъыт басымы алтында догъру сечим япмакъ ичюн амелий ёлбашчылыкъны теклиф эте.
Биринджи къысым: Бир шей япмаздан эвель – тыкъынтынынъ чешитини диагностика этинъиз
Эписи тыкъынтылар бир тюрлю дегиль. Джевап оларакъ биринджи адым насыл тыкъынты олгъаныны бельгилемектир. Бир чешит ичюн чалышкъан усул башкъа чешит ичюн файдасыз, атта зарарлы ола биле.
Биринджи фаркъ кемер ве сычан тешиклери арасындадыр. Кемерлик демек материал чыкъыш устюнде тургъун къуббе шекиллендирди. Ич бир материал ичине тюшмей. Силос тёпесинде толу, тюбюнде исе бош корюне. Сычан тешиклери демек, материалдан тар канал пейда олды, этрафтаки материал исе тургъан ерде къалды. Акъынты девам эте, лякин эксильген сурьатнен, севие датчиги исе, чыкъарув яваш олгъанда, материалнынъ бар олгъаныны косьтере биле.
Экинджи фаркъ чыкъыштаки тыкъынты ве силос ичинде даа юксек тыкъынты арасындадыр. Чыкъыш ёлларынынъ тыкъылувлары чокъ вакъыт бошатув нокътасында материалнынъ сыкълашмасы себебинден пейда ола, базыда исе механик тыкъынтыларнен бирлеше. Юксек тыкъынтылар, адет узьре, чыкъыштан бир къач метр юкъарыда пейда олгъан кемерлердир. Ерлешкен ери насыл къарышув усуллары имкянлы олгъаныны бельгилей.
Учюнджи фаркъ — садедже япышкъан ве къаттылашкъан материал арасындадыр. Япышкъан материалны чокъ вакъыт титрев я да урулув иле еринде къалдырмакъ мумкюн. Къаттылашкъан материалны кесмек, сындырмакъ я да сув акъызмакъ керек ола биле. Айырмакъны тыкъынтыны штанганен кириш портындан кечирмекнен япмакъ мумкюн. Эгер таякъ къолайлыкънен ичине кирсе, материал япышкъан, амма къаттылашмагъан. Эгер таякъ къатты къаршылыкъкъа расткельсе, материал къаттылашкъан.
Дёртюнджи фаркъ къуру материалнынъ тыкъылмасы ве сылакъ материалнынъ тыкъылмасы арасындадыр. Къуру материал механик бозувгъа джевап бере. Сылакъ я да япышкъан материалны бошатмакъ ичюн ава я да сув инъекциясы керек ола биле. Янълыш ёнелиш меселени даа да бетерлештирмек мумкюн, меселя, цемент тыкъынтысына сув къошмакъ, бу исе цементнинъ тек къаттылашмасына себеп оладжакъ.
Бу айырды этмек ичюн малюмат керек. Тыкъынты олгъанда анда олгъан операторлар акъынты апансыздан я да яваш-яваш токътагъаныны козеткендирлер. Силоснынъ якъын тарихы, шу джумледен насыл материал, не къадар вакъыт ве насыл шараитлерде сакълангъаны акъкъында малюмат бере. Геометрия ве кириш нокъталарыны косьтерген силос ресимине тез иришмек пек муимдир.
Экинджи болюк: Биринджи сатыр джевабы – тышкъы урулма ве титрев
Энъ саде къарышувларны башта япып бакъмакъ керек, чюнки оларнынъ фияты аз ве олар чокъ тыкъынтыларны тез чезе билелер. Энъ муими, адий усулларны не вакъыт сынамакъны токътатып, даа агрессив усулларгъа кечмек кереклигини бильмектир.
Силос диварыны чана я да пневматик мыртыкънен урмакъ – бу классик биринджи джеваптыр. Урулма дивардан кече ве кемерни сындырмакъ я да япышкъан материалны бошатмакъ мумкюн. Техниканы энъ яхшысы чыкъыш янындаки конус шекилиндеки кесикке къулланмакъ мумкюн, мында энергиянынъ тыкъынтыгъа етмек шансы энъ буюктир.
Чёкючнинъ хавфлары диварнынъ зарарланмасы ве къурулышнынъ агъырлашмасыдыр. Бир ерде текрар-текрар урмакъ челикни оюкълай я да бетонны чатлата биле. Чёкючни бир нокътада топламакътан зияде, кенъ мейданлыкъ боюнджа япмакъ керек. Операторлар керекли техникагъа огретильмек ве къыскъа бир вакъыттан сонъ ич бир тюрлю илерилев олмаса, токътамакъ ичюн вазифе берильмек кереклер.
Силос диварына ерлештирильген вибраторларны я токътамайып, я да импульслернен чалыштырмакъ мумкюн. Бир чокъ силосларда акъынтыны мунтазам шекильде тешвикъат этмек ичюн вибраторлар къоюлгъан. Тыкъынты олгъанда, бу вибраторларны зияде интенсивликте я да узун вакъыт девамында чалыштырмакъ тыкъынтыны боза биле.
Титревнинъ тесири менбадан узакълашкъан сайын эксиле. Чыкъыш еринде къоюлгъан титрев чыкъыш янындаки материалгъа тесир эте, амма силос ичинде даа юксек ерлешкен кемерге барып етмей биле. Юксек тыкъынтылар ичюн титревнинъ тесири олмай биле.
Тышкъы урулма ве титрев энъ яхшысы чыкъыш ёлуны тек копюр япкъан бош материал ичюн чалышалар. Олар къаттылашкъан материал ичюн я да узун вакъыт девамында басым астында пекитильген материал ичюн азджа тесир этелер.
Биринджи сатырда джевап бермек ичюн вакъыт сынъыры эвельден бельгиленмек керек. Хас къаиде шунда ки, эгер тышкъы къарышувдан сонъ он беш-отуз дакъкъа ичинде тыкъынты темизленмеген олса, башкъа усулгъа кечмек вакъты кельди. Джевап бермеген тыкъынтыгъа урмакъны девам этмек вакъытны бошуна сарф эте ве зарар кетире биле.
Учюнджи болюк: Экинджи сатыр джевабы – Роддинг ве зондлав
Тышкъы тесир ярдым этмегенде, невбеттеки адым — материалгъа догърудан-догъру эльверишли тешиктен кирмектир. Буны даа киришсиз япалар, кириш портларындан я да силоснынъ устюнден кирсетильген узун таякълар я да ланцетлер къулланыла.
Роддинг кириш портларынынъ элине етмек мумкюн олгъан кемерлерни сындырмакъ ичюн эффективдир. Агъыр челик таякъ, адет узьре, диаметри бир-эки дюйм, узунлыгъы он метргедже, порттан кирсетиле ве материалгъа юкъарыгъа ителе. Оператор кемерни сындырмакъ ве материал акъызмакъ ичюн таякъны огге-арткъа чалыштыра.
Ава ланцетлери — материалны узакъкъа урмакъ ичюн сыгъдырылгъан авадан файдалангъан чешиттир. Ланцет кириш портындан кирсетиле ве тыкъынтыгъа догърултыла. Юксек басымлы ава материалны боза ве акъынты гъайрыдан башлагъан канал ярата биле. Ава ланцетлери хусусан къуру, тозлу материаллар ичюн тесирлидир.
Сув ланцетлерини дымгъа сезимли олмагъан материаллар ичюн къулланмакъ мумкюн. Юксек басымлы сув къаттылашкъан чёкюндилерни кесе. Лякин сув силоскъа дымлыкъ къоша, бу исе къалгъан материалда проблемлер догъура биле. Сув ланцетлерини цемент, лимон я да дымлангъанда ерлешкен я да къаттылашкъан эр анги бир материал ичюн къулланмакъ олмаз.
Роддингнен багълы сынав – тыкъынтыгъа етмектир. Кириш портлары, адет узьре, чыкъыш янында ерлешкен, о, кемернинъ тюбюнде ола биле. Бойле алларда юкъарыдан штанга чыкъармакъ керек ола биле, бу исе силоснынъ устюнден чалышмакъны ве материалдан штанга кирсетмекни талап эте, бу джерьян, эгер материал терен олса, къыйын ола биле.
Даа интенсив усулларгъа кечмезден эвель, белли бир девир девамында, адет узьре, отуз-алтмыш дакъкъа девамында родинг ве зондлав япмагъа тырышмакъ керек. Эгер тыкъынты сынып башласа ве материал акъып башласа, силос басымны енгиллештирмек ичюн етерли дереджеде бошагъандже, каналны тутмакъ ичюн штанганы еринде тутмакъ керек.
Дёртюнджи болюк: Учюнджи сатыр джевабы – ава топлары ве акъынты ярдымджылары
Бир чокъ силосларда ава топлары я да пневматик акъынты ярдымджылары бар, оларны тыкъынтылар пейда олгъанда ерлештирмек мумкюн. Атта даимий монтажсыз силосларда да ташымал донатмалар ичюн багълантылар ола биле.
Ава топлары силоскъа апансыздан сыгъдырылгъан ава патлавыны чыкъаралар. Патлав материалны боза ве кемерлерни сындырмакъ я да дивар топланувыны эксильтмек мумкюн. Ава топлары энъ чокъ тыкъынты олгъан ерге ёнельтильгенде тесирли ола. Сыранен атылгъан бир къач топ бир патлавдан зияде тесирли ола биле.
Ава топунынъ атылгъан вакъты муимдир. Бир патлав етерли олмай биле. Басымы кет-кете арткъан бир сыра патлавлар инат кемерни сындырмакъ мумкюн. Патлавлар арасындаки аралыкъ материалгъа джевап бермеге имкян бермек керек.
Силос тюбюнде флюидизаторлар я да ава тайгъакълары киби акъынты ярдымджылары ерлештириле биле. Бу алетлер материалны сувландырмакъ ве акъынтыгъа ярдым этмек ичюн, тешикли муиттен ава кирсетелер. Бу алетлерни тыкъынты вакътында ишке къоймакъ, материалнынъ эффектив сюртюнмесини эксильтип, акъынтыны янъыдан башламагъа ярдым эте биле.
Ава топлары ве акъынты ярдымджыларынынъ сынъыры шунда ки, олар къатты чёкюндилерни сындырмакъ ичюн дегиль де, мунтазам акъынты тешвикъат этмек ичюн махсус япылгъан. Эгер тыкъынты къаттылашкъан я да къаттылашкъан олса, аванынъ тесири сынъырлы ола биле. Бойле алларда механик къарышув керек ола.
Бир къач силослы объектлер озь материалына ава топлары я да акъынты ярдымджылары келишкенини козь огюне алмакъ кереклер. Кемерленмеге мейиль олгъан материаллар ичюн бу алетлерни даима ерлештирмек тыкъынтыларнынъ сыкълыгъыны ве даа зияде интенсив къарышув кереклигини эксильте биле.
Бешинджи къысым: Дёртюнджи сатыр джевабы – Узакътан ишлетильген донатма
Тышкъы усуллар ве штангалар етерли олмагъанда, невбеттеки вариант – бу узакътан идаре этильген донатмалар, олар силоскъа кирип, персонал кирмейип, тыкъынтыны боза билелер.
Узакътан идаре этильген йыкъыджы роботлар агъыр тыкъынтылар ичюн энъ кенъ даркъалгъан чезимдир. Бу машиналар силоскъа тёпеден тюшюриле я да буюк кириш портларындан кирсетиле. Олар гидравлик сындырыджылар, фрезер башлыкълары я да къаттылашкъан материалны сындыргъан башкъа алетлернен донатылгъан.
Узакътан ишлетильген донатманынъ имтианы шунда ки, о, силоснынъ эр бир ерине тыкъынтыларгъа барып ете ве эмиетли кучь къуллана биле. Донатма таякълар я да ава ярдымынен темизлемек мумкюн олмагъан материалны сындырмакъ мумкюн. Эксиклиги – техниканы сефербер этмек ичюн керек олгъан пара ве вакъыттыр.
Узакътан ишлетильген донатмаларны чагъырмакъ къарарыны тыкъынтыларгъа джевап берювде эрте къабул этмек керек. Донатманынъ ерлешкен ерине ве хызмет косьтерювджиге коре, махсулатны чыкъарув вакъты саатлер я да куньлер ола биле. Чагъырувны япмакъ ичюн чокъ беклемек токътав вакътыны узата.
Мобиль донатмаларны махсус хызмет косьтерювджилерден алмакъ мумкюн. Базы объектлернинъ озь донатмалары бар ве оларны тез ерлештирмек ичюн бакъалар. Мулькнинъ икътисадияты тыкъынтыларнынъ сыкълыгъына ве регионда иджарагъа донатмаларнынъ олмасына багълыдыр.
Узакътан идаре этильген донатмалардан файдалангъанда, оператор силоскъа ачыкъ корюнмек керек. Бунынъ ичюн чокъ вакъыт къошма ярыкъландырув я да камера системалары керек ола. Сыныкълангъан материалны, донатма комюльмесин деп, сынгъан киби чыкъармакъ керек. Донатмаларнынъ операторы ве объектнинъ хадимлери арасында координация пек муимдир.
Алтынджы къысым: Сонъки чаре – къапалы ерге кирмек
Къапалы ерге кирмек сонъки чаредир, тек бутюн дигер усуллар ярдым этмегенде я да имкянсыз олгъанда къулланмакъ керек. Киришнинъ хавфлары пек буюк, шу джумледен атмосфера хавфлары, сувгъа далмакъ ве йыкъылмакъ.
Кириш керек олгъанда, планлаштырув терен олмакъ керек. Атмосфераны сынамакъ ве токътамайып козетмек керек. Меджбурий аваландырув керек. Къыдырув системалары еринде олмакъ керек. Къуртарыджылар ичюн беклев хадимлери кириш еринде ерлештирильмек кереклер. Кириш экипажы конкрет хавфлы алларгъа огретильмек ве донатылгъан олмакъ керек.
Киришнинъ озюни, адет узьре, къапалы ер ишлеринде буюк теджрибеге саип олгъан ихтисаслы подрядчиклер беджерелер. Объектнинъ хадимлери керекли дереджеде огретильмеген ве донатылгъан олмагъандже, оларны кирмек ичюн къулланмакъ олмаз.
Силос ичиндеки иш тыкъынтыны тёпеден ашагъы сындырмакъны козьде тута. Экипаж тыкъынтынынъ тёпесинден башлай ве ашагъы догъру чалыша, материалны идаре этильген арттырувларнен чыкъара. Бу ёнелиш экипажны коме бильген материалнынъ апансыздан йыкъылмасына маниа ола. Иш яваш ве усуллы япыла.
Тыкъынтыларны темизлемек ичюн къапалы ернинъ киришининъ девамлылыгъы материалнынъ колемине ве ишнинъ къыйынлыгъына коре саатлер я да куньлер ола биле. Экипажлар, адет узьре, къорчалав донатмаларында чалышмакънынъ физикий талапларындан себеп, къыскъа иш девирлеринен сынъырлана, сонъра исе раатлыкъ девирлери келе.
Тыкъынты темизленген сонъ, силосны тешкермек керек, бутюн бош материал чыкъарылгъаныны, диварлары ве чыкъарув системасы яхшы вазиетте олгъаныны тешкермек керек. Кириш рухсети ве онен багълы весикъалар толдурылмакъ керек.
Единджи къысым: Къарар тереги амелиятта
Ашагъыдаки еди суаль тыкъынты джевап сырасынен идаре этеджек къарар терегини тешкиль этелер.
Биринджи суаль: бу насыл тыкъынты чешити? Кемер я да сычан тешиги? Розетка я да юксек? Япышкъан я да къаттылашкъан? Къуру я да сылакъ? Джеваплар насыл усулларнынъ мувафакъиет ихтималы энъ юксек олгъаныны бельгилейлер.
Экинджи суаль – биз тышкъы урулма ве титревни сынадыкъмы? Эгер олмаса, андан башла. Эгер вакъыт сынъырында «эбет» ве «ёкъ» мувафакъиет олса, девам этинъиз.
Учюнджи суаль: биз кириш портындан тыкъынтыны штангагъа чыкъара билемизми? Эгер «эбет» олса, родинг я да ава ланцет атмагъа тырышынъыз. Эгер ёкъ олса, я да вакъыт сынъырында родинг мувафакъиетли олмаса, девам этинъиз.
Дёртюнджи суаль: бизде ава топлары я да акъынты ярдымджылары бармы? Эгер «эбет» олса, оларны ерлештиринъиз. Эгер олмаса, я да олар мувафакъиет къазанмасалар, девам этинъиз.
Бешинджи суаль узакътан идаре этильген донатмалар бармы ве олар уйгъунмы? Эгер «эбет» олса, оны сефербер этинъиз. Эгер олмаса, я да еткизюв вакъты къабул этильмесе, девам этинъиз.
Алтынджы суаль къапалы ерге кирмек керекми ве хавфсызмы? Эгер «эбет» олса, языны планлаштырынъыз ве эда этинъиз. Эгер олмаса, эвельки адымларны янъыдан бакъынъыз.
Бутюн джерьян девамында берильмек керек олгъан единджи суаль: бу тыкъынты текрарланмасын деп, не япмакъ мумкюн? Бугуньки вакъиагъа джевапта профилактик план олмакъ керек.
Къарар тереги язма тертип оларакъ весикъалаштырылмакъ ве тыкъынтылар пейда олмаздан эвель, техник хызмет группасынен козьден кечирильмек керек. Акъикъий вакъианынъ стрессинде весикъалы процедуранынъ олмасы командагъа энъ агрессив усулгъа пек тез секирмеге я да чалышмагъан усулларда пек чокъ къалмагъа маниа ола.
Секизинджи болюк: джевап вакътында текрарланувнынъ огюне кечмек
Блокадагъа джевап – бу да профилактика ичюн малюмат топламакъ вакътыдыр. Интервенция вакътында япылгъан козетювлер тамыр себебини ачыкълай биле.
Эгер тыкъынты чыкъыштаки кемерликтен пейда олгъан олса, чыкъышнынъ колеми материал ичюн пек кичик ола биле. Эгер тыкъынты сакълав вакътында материалнынъ къаттылашкъанындан пейда олгъан олса, къалув вакътыны эксильтмек керек ола биле. Эгер тыкъынты акъынты каналына тюшкен дивар топланувындан пейда олгъан олса, диварларгъа лайнерлер керек ола биле я да темизлев сыкълыгъыны арттырмакъ керек ола биле.
Блокададан чыкъарылгъан материалны тешкермек керек. Онынъ вазиети ёллар бере. Адеттекиден агъырмы? О, адеттекиден дыммы? Онынъ ичинде ябанджы предметлер бармы? Джевапларда белли бир профилактик тедбирлер косьтериле.
Джевап вакътында алынгъан фоторесимлер ве ольчюлер весикъалаштырылмакъ керек. Бу язувлар объектнинъ тарихынынъ бир къысмы олып къалалар ве бойле тыкъынтылар олгъанда я да профилактик ятырымлар бакъылгъанда оларгъа мураджаат этмек мумкюн.
Докъузынджы къысым: Ярдымгъа не вакъыт чагъырмакъ керек
Блокадагъа джевап берювде энъ къыйын къарарлардан бири – тыштан ярдымгъа не вакъыт чагъырмакъ кереклигидир. Гъурур ве бюджет басымы командаларны озь имкянларындан тыш олгъан усулларны сынамагъа я да керек олгъанындан чокъ вакъыт семерели олмагъан усулларнен девам этмеге меджбур эте биле.
Тышкъы ярдым ичюн тетик вакъыт ве усталыкъкъа эсасланмакъ керек. Эгер биринджи джеваптан сонъ дёрт саат ичинде тыкъынты темизленмеген олса, профессиональ ярдымны козь огюне алмакъ керек. Эгер керекли усул, меселя, узакътан ишлетильген донатма я да къапалы ерге кирмек, объектте олмагъан махсус донатма я да окъутувны талап этсе, тезден чагъырынъ.
Ихтисаслаштырылгъан хызметлерни теминлегенлернинъ теджрибеси ве донатмалары бар, оларгъа объектлернинъ чокъусы саип олмакъны акълап оламай. Оларнынъ фияты юксек, амма узатылгъан токътав вакътынынъ фияты даа юксек. Чагъырув къарары енъильгенини къабул этмеге истемегенине дегиль де, икътисадияткъа эсасланмакъ керек.
Тышкъы ярдым ичюн ёлбашчылыкъ вакъты чокъ вакъыт бир къач саат ола. Эрте чагъырмакъ ярдым эрте кельгенини анълата. Чагъырмакъны беклемек демек ярдым сонъра келе, тыкъынты исе чокътан чезильмейип отурмакъта.
Онунджы къысым: Блокада темизленген сонъ
Акъынты гъайрыдан башлангъанда иш битмей. Блокададан сонъки фаалиетлер силоснынъ ишанчлы чалышувгъа къайтып кельгенини бельгилей.
Силосны тешкермек керек, бутюн материал тыкъылгъан ерден чыкъарылгъанмы? Эр анги къалдыкъ материал текрарланувгъа себеп ола биле. Тефтишнинъ ичинде диварлар, чыкъыш ерлери ве чыкъарув донатмалары зарарлангъаныны тешкермек керек.
Тыкъылувнынъ себебини весикъалаштырмакъ ве козьден кечирмек керек. Тыкъылувгъа насыл вазиет себеп олды? Оны огюнде айтмакъ мумкюн эдими? Онынъ огюне кечмек мумкюн эдими? Джевапларны язып алмакъ ве темизлев сыкълыгъыны я да профилактик бакъув планыны янъыландырмакъ ичюн къулланмакъ керек.
Блоклангъан материалдан нумюне алмакъ ве сынамакъ керек. Онынъ хусусиетлери сакъланув вакътында денъишкен ола биле. Эгер материал энди озь макъсадлы къулланувына келишмесе, оны керекли шекильде ташламакъ керек.
Джевап берюв группасынен текрарлав топлашувы кечирильмек керек. Не яхшы чалышты? Бундан яхшы не япмакъ мумкюн эди? Огренильген дерслерни тыкъынтыгъа джевап берюв тертибине кирсетмек керек.
Ниает, акъынты гъайрыдан башлангъан сонъки бир къач саат ве куньлерде силосны дикъкъатнен козетмек керек. Эгер къалдыкъ материал къалса я да тыкъылувгъа себеп олгъан шараитлер ёкъ этильмеген олса, рецидив ола биле.
Хуляса
Оптом материаллар сакълангъан эр бир объектте силоснынъ тыкъылмасы къачындан олмаз. Яхшы идаре этильген джевап ве ярамай идаре этильген джевап арасындаки фаркъ саатлернен токътамакъ ве бинълернен долларлыкъ масрафларнен ольчениле.
Къарар тереги ёнелиши джевап ичюн къурулышны теминлей. О, командаларгъа янълыш сырада усулларны сынап бакъмагъа маниа ола. О, эр бир усул ичюн вакъыт сынъырларыны бельгилей. Ве о, даа интенсив къарышувларгъа не вакъыт эскалация япмакъ кереклиги акъкъында ачыкъ къарар нокъталарыны кирсете.
Блокадагъа семерели джевап бермекнинъ анахтарында азырлыкъ тура. Бир де бир вакъиа пейда олмаздан эвель къарар терегини весикъалаштырынъыз. Эр бир усул боюнджа техник хызмет группасыны огретинъиз. Ихтисаслаштырылгъан хызметлерни теминлегенлернен оларгъа керек олмаздан эвель мунасебетлер къурынъыз. Биринджи сатыр усуллары ичюн керек олгъан штангалар, вибраторлар ве ава багълантылары киби донатмаларны бакъынъыз.
Тыкъынты керчектен де олгъанда, сыраны эда этинъиз. Адий усуллардан башла. Даа интенсив усулларгъа тек саде усуллар ярдым этмегенде кечмек. Вазиет ички имкяндан зияде олгъанда ярдымгъа чагъырынъыз. Ве эр вакъыт профилактика ичюн огренювни эсир алынъыз.
Алты саат ичинде чезильген тыкъынты учь кунь ичинде чезильген тыкъынтыдан чокъ аз тура. Фаркъ – яхшы тизильген джевап планыны азырлав ве интизамлы эда этмектир.
